Temmuz 2008 Bülteni

ALDIĞI EVİN DEĞERİNİ DÜŞÜK BİLDİRME DEVRİ SONA ERDİ

Maliye, banka konut kredisi hesaplarından, müteahhit hesaplarından ya da noter kayıtlarından evin gerçek değerini bulacak. Evin değerinin düşük gösterildiği, yıllar sonra bile anlaşılsa, aradaki fark yüzde 25 yıllık ceza ile birlikte istenecek.
Geçtiğimiz Cuma günü jet hızıyla yasalaşan Amme Alacakları Kanun Tasarısı'ndan ev alıp-satacaklar için kötü bir sürpriz çıktı. Cuma akşamı mükerrer Resmi Gazete'de yayınlanan yasanın 11. maddesiyle, ev alım satımında ödenen tapu harcı koşulları ağırlaştırıldı. Yasanın yürürlüğe girmesine kadar emlak vergisi değerinden ödenmesi yeterli olan tapu harcı, artık evin gerçek Böylece müteahhit ve alıcının ayrı ayrı ödeyeceği tapu harcı, evin değerine bağlı olarak üç kattan fazla artacak. Emlak vergisiyle ilgili yeni bir düzenleme yapmayan yasa, konut sektörünü tapu harcıyla vuracak. Düzenlemenin vatandaş ve müteahhit’i kayıt dışına iteceği, banka üzerinden ödeme yerine, elden tahsilatı artıracağı yorumları yapılıyor.
Yeni yasa yürürlüğe girmeden önceki uygulamaya göre gayrimenkul alım satımında alıcı ve satıcı, konutun her yıl belirlenen tutarlardaki emlak vergisi değerinden az olmamak üzere binde 15 oranında tapu harcı ödüyordu. Bu uygulamada tek kıstas “tapu harcının, o gayrimenkulün emlak vergisi değerinden az olmaması” koşuluydu. Ancak yeni yasa bunu şöyle değiştirdi:
 “Gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu ve kadastro harcı, emlak vergisi değerinden az olamaz. Tapuda yapılan işlemden sonra emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç ödendiğinin veya beyan edilen devir ve iktisap bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespit edilmesi halinde, aradaki farka isabet eden harç ikmalen veya re'sen tarh edilir.  
Bu suretle tarh edilecek harç için vergi ziyai cezası yüzde 25 oranında uygulanır”. Yasa hükmüne “veya...” diyerek eklenen hüküm nedeniyle artık vatandaş da müteahhit de evi kaç YTL'den alıp satıyorsa harcı da ona göre ödemek zorunda kalacak.

2009'DA DENETİM VAR

Ceza ve faiziyle birlikte geriye dönük tahsilat imkanı veren bu düzenleme kapsamında 2009 yılı başından itibaren konut alım satımında büyük bir denetim başlatılacağı belirtiliyor. Bu kapsamda yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren tüm konut alım satım kayıtlarının noterler üzerinden elde edileceği ve banka hesaplarındaki kayıtlarla destekleneceği ifade edildi. Böylece Maliye tapu kayıtlarıyla, gerçek satış kayıtlarını karşılaştırarak konut sektöründe yüklü tahsilat yapmayı hedefliyor.

‘’BANKER MÜTEAHHİT’’ MODELİ ÇÖKTÜ

Tüketicinin yatırdığı peşinata bir yılda yüzde 25 faiz ve iade garantisi vererek konut piyasasına bankerlik modelini sokan Yapı Endüstrisi’nin Başkaşehir Projesi’ne TOKİ el koydu.
Star gazetesinin haberine göre, İstanbul Bahçeşehir'de bin 233 daireden oluşan konut projesinde şu ana kadar maket üzerinden 500’e yakın ev satıp peşinat toplayan, ancak bir türlü inşaata başlayamayan şirketin TOKİ’yle olan anlaşması iptal edildi. TOKİ projeden ev satın almak için peşinat yatıran tüketcilerin paralarını iade ederken faiz ödemesi yapılmadığı kaydedildi.

500 DAİRE SATTI

Konut piyasasında son dönemin en çılgın kampan-yası olarak ön plana çıkan Başkaşehir Projesi’nde müteahhitlik yapan Yapı Endüstrisi firması maket üzerinden yüzde 30 peşinatla ev satışı yapıyordu. Firma yatırılan paralar karşılığında tüketicilere ‘Bir yıl sonra evin kaba inşaatı bitecek beğenmezseniz peşinatınızı geri iade ederiz. Üzerine de yüzde 25 faiz ödemesi yaparız’ taahhüdünde bulunuyordu.
Tanıtımına geçen yılın son çeyreğinde başlanan projede 36-259 metrekare büyüklükteki daireler 59 bin 500 ile 394 bin 500 YTL arasında fiyatla satışa çıkarılmıştı. Projede yüzde 30 peşinat verip daire satın alan tüketicilere bugünkü Hazine bonosu faizinden 5 puan daha yüksek getiri öneriliyordu.

TOKİ MODELİ MÜŞTERİNİN PARASINI GARANTİ ALTINA ALDI

Uyguladığı kışkırtıcı kampanyayla maket üzerinden yaklaşık 500 daire satıp tüketicilerden peşinat toplayan Yapı Endüstrisi'ne ait Başkaşehir Projesi'nde tüketcinin zarar uğramamasında TOKİ'nin uyguladığı gelir paylaşımı modelinin büyük rolü oldu. Yapı Endüstrisi de anlaşmalı çalışan tüm firmalar gibi topladığı peşinatları kendi kasasına değil TOKİ'nin hesabına yatırdı.

Böylece proje ortada olmasa da paralar geri iade edilebildi. TOKİ'nin uyguladığı gelir paylaşımı modelinde inşaatı yapan firma satıştan gelen tüm paraları TOKİ'nin hesabına yatırıyor. Proje ilerledikçe TOKİ kendi gelir payını alıp kalan tutarı firmanın hesabına geçiyor.

YABANCILARA MÜLK SATIŞI MECLİSTEN GEÇTİ

Anayasa Mahkemesi’nin iki ay önce yürürlüğe giren iptal kararıyla yasak gelen yabancılara mülk satışı yeniden başlıyor..
Yabancılara mülk satışına izin veren yasa dün Meclis’ten geçti. Yabancılara imarlı alanların ancak yüzde 10’una kadar arazi satılabileceğini öngören yasa Meclis’te tartışma yarattı. Bayındırlık ve İskan Bakanı Faruk Özak, muhalefetin eleştirilerini yanıtlarken, Almanya’da Türklerin 220 bin konut sahibi olduğunu, Türkiye’de yabancılara satılan toplam mülk sayısınınsa 65 bin olduğunu söyledi.

1 metrekare yer satılmadı

Özak, "GAP’ta Yunanlılara 1 metrekare satılmadı. Türkiye’de 72 İsrailli’nin toplam 100 taşınmazı var. Fener Rum Patrikhanesi’nin çevresinde mülk alan yabancı yoktur" dedi. CHP Zonguldak Milletvekili Ali İhsan Köktürk ise Cumhuriyetin kuruluşundan 2002’ye kadar toplam 11 milyon 961 bin metrekarelik alanın yabancılara satıldığını, 2002-2007 yılları arasında 25 milyon metrekarenin üzerinde yer satıldığını söyledi. AKP İstanbul Milletvekili Alaattin Büyükkaya da, Almanya’da yaşanan Türkler’in 216 bin mülk aldığını ve toplam değerinin 33.6 milyar Euro olduğunu belirterek, "Neredeyse Almanya’yı satın almışız" dedi. Yasa şu düzenlemeleri öngörüyor:

Hassas alanlar

Yabancılar, sulama, enerji, tarım, maden, sit, inanç ve kültürel özellikleri nedeniyle korunması gereken alanlar, özel koruma alanları ile flora ve fauna özelliği nedeniyle korunması gereken hassas alanlarda ve stratejik yerlerde kamu yararı ve ülke güvenliği bakımından taşınmaz edinemeyecekler. Askeri yasak bölgeler, askeri güvenlik bölgeleri ile stratejik bölgelere ve değişiklik kararlarına ait harita ve koordinat değerleri Milli Savunma Bakanlığı’nca, özel güvenlik bölgeleri ve değişiklik kararlarına ait harita ve koordinat değerleri ise İçişleri Bakanlığı’nca geciktirilmeden Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün bağlı olduğu Bakanlığa verilecek.

TÜRKİYE’NİN İLK MORTGAGE ŞİRKETİ

Dünyanın en büyük bankalarından Deutsche Bank ile Türk özel sektörünün önde gelen kuruluşlarından Doğan Grubu ortaklığında kurulan Türkiye’nin ilk konut finansman kurumu DD Mortgage faaliyete başlıyor.

Türkiye’de mortgage yasasının çıkmasının ardından bankalar dışında tüketicilere konut kredisi veren ilk finans kuruluşu olan DD Mortgage’ın, sistemin gerçek anlamda uygulanması açısından bir köşe taşı olması bekleniyor. Türkiye’de halihazırda verilen konut kredilerinin dışında çok değişik ürün ve kişiye özgü seçeneklerle tüketicilerin ihtiyaçlarını gidermeyi amaçlayan şirket, bankaların aksine sadece konut kredisi kullandıracak.

İnternet üzerinden de başvurunun yapılabileceği DD Mortgage, güçlü sermaye yapısı, uzman kadrosu, yerel ve uluslararası deneyimi, müşteri ihtiyaçlarını tam karşılayan ürünleri ve esnek erişim ağıyla, dünyada geçerli olan mortgage uygulamalarını Türkiye’de hayata geçirmeyi hedefliyor.

KONUT KREDİSİNDE SİGORTA ŞART!

Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği (TSRŞB), konut kredisi kullanılırken sigorta yapılmasının, kredi veren kuruluşlar ile tüketicilerin mağduriyetinin önlendiğini açıkladı. TSRŞB, konut kredisi kullanılırken yapılan hayat sigortasıyla ilgili olarak bir açıklama yaptı.

Ölüm riskini teminat altına alan hayat sigortaları açısından durum incelendiğinde, bu ürünlerin kredi veren kuruluş kadar kredi kullanan ve ölenin desteğinden mahrum kalan kişileri de korumaya yönelik ürünler olduğu belirtilen açıklamada, kredi alan kişinin vefatı halinde borç bakiyesinin sigorta şirketi tarafından ödeneceği ve kredi kullanan kişinin arkasında bıraktığı kişilerin mağduriyetle karşılaşmadan konutun sahibi olabilecekleri kaydedildi.

Açıklamada, aksi taktirde, kredi alan kişinin vefatı halinde mirasçılarının yüklü bir kredi borcuyla karşılaşması ve bu borcu ödeyememeleri durumunda oturdukları evden çıkartılması gibi sonuçların ortaya çıkabileceği vurgulanarak, ayrıca kredi borçlusunun işsiz kalması ya da bir kaza veya hastalıktan kaynaklanan geçici iş göremezlik hallerinde de borç taksitlerinin sigorta şirketleri tarafından ödenmesini teminat altına alan ürünler bulunduğu aktarıldı. Konut finansmanının uzun yıllardır uygulandığı ülkelerde sigorta sisteminin de yaygın olarak kullanıldığının hatırlatıldığı açıklamada, şu görüşlere yer verildi:

"Bu yolla sistemin devamlılığının sağlanması, meydana gelebilecek çeşitli riskler sonucunda sistemin genel yapısının, ikincil piyasa yatırımcılarının, kredi veren kuruluşların ve tüketicileri mağduriyetlerinin önlenmesi amaçlanıyor. Ülkemizde de sisteminin sağlıklı işleyebilmesi için sigorta sistemi şart. Bu kapsamda konut finansmanı kapsamında kullanılan kredi maliyetlerini sigorta ürünlerinin artırdığı yönündeki yersiz ve ağır açıklamalar yerine tüketici bilincinin artırılmasında kamu kurumları, sektör örgütleri ve medya kuruluşlarına son derece önemli görevler düşüyor."

www.egitimliemlakcilar.org