MAYIS 2008 Bülteni

KONUT FİRMALARININ FİNANS ATAĞI

Konut satışlarındaki durgunluk inşaat firmalarını birbirinden cazip kampanyalar düzenlemeye itti. Banka faizlerinin yüzde 1.5'ler seviyesinde seyrettiği bir ortamda inşaat firmaları konut almak isteyenlere yüzde 1'in altında faiz oranları ve düşük peşinat gibi olanaklar sunuyor.

Ekonomik kriz beklentisi ve bankaların yükselen faiz oranları konut satışlarını durma noktasına getirirken, kendi finansman modellerini oluşturan inşaat firmaları düzenledikleri kampanyalarla sektörü canlandırmaya çalışıyor. Bankaların konut kredilerinin 1.5'ler seviyelerinde seyrettiği bir ortamda inşaat firmaları yüzde 1'in altında faiz seçeneklerinin sunulduğu alternatif ödeme planları ile dikkat çekiyor. İnşaatçıların yürüttüğü kampanyalar sadece düşük faiz imkanı da sunmuyor. Müşteriye, kısa vadeli satışlarda sıfır faiz uygulaması, peşinat miktarlarının azaltılması, peşinat alınmaması ve teslimattan sonra başlayan taksit ödemeleri de seçenekler arasında yer alıyor.

Bankalar istekli değil

2006 yılında da bankaların konut kredisi faiz oranlarını normalin üzerine taşıdıklarını belirten Ağaoğlu Şirketler Topluluğu Yönetim Kurulu Başkanı Ali Ağaoğlu, "Bugünkü belirsizlik ve ekonomik dalgalanmanın olduğu ortamda bankalar önlerini göremedikleri için konut kredisi vermekte çok istekli değil. Bu nedenle bankalar kredi verirken bazı prosedürleri ince eleyip sık dokuyor. Finansal alt yapısı güçlü olan inşaat firmaları da kendi kaynaklarını kullanarak müşterilerine alternatif finansman olanakları sunma yoluna gitti" dedi.
Türkiye'de şu anda konut stokunda şişme olduğunun söylendiğini ancak genele bakıldığında Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu toplam konut ihtiyacının henüz karşılanamadığını ifade eden Ağaoğlu, "Konut sektöründe yeni ev ihtiyacı göstergedir. Türkiye'nin yeni ev ihtiyacı 1 milyon adet iken üretilen konut sayısı ise en iyi dönemde 600 bin. İnsanlarımızın konut ihtiyacı var, insanlar konut almak istiyor. Fakat insanlara erişilebilir finansman olanakları sunmak gerekiyor. Türkiye'de vatandaşa uzun vadeli finansman olanağı sunulamadığı için konut üretimi 500 binlerde kalıyor" diye konuştu.

‘En iyi yatırım kriz zamanında yapılır'

Piyasanın daralmasıyla konut satışında zorlanan firmalardan bazısı kalite ve ödeme seçeneklerine vurgu yaparken, bazısı da yatırım avantajını ön plana çıkarıyor. Kuzu Grup'un TOKİ ile birlikte Halkalı'da inşa ettiği Divan Residence'ın satış ilanlarında "Kolay ulaşım olanaklarıyla, yeni yaşam tarzıyla, mükemmel bir yatırımla buluşacaksınız" deniliyor. E-5, TEM ve Atatürk Havalimanı'na yakınlığını avantaj olarak kulanan Kuzu, göl manzaralı 1+1 ve 2+1 daireleri 99 bin YTL'den başlayan fiyatlarla satışa sunuyor. Yine TOKİ'nin Bahçeşehir Ispartakule projesinde "Hem geleceğe hem de bugüne yatırım yapın" sloganı ile başlattığı kampanyada birçok ödeme seçeneği sunuluyor.
KC Group dün gazetelere "Kriz zamanında yatırım mı olur, böyle dönemlerde hiçbir risk almadan sahip olduklarınla yetinmek gerek diye düşünenler ilanın geri kalanını okumak için nefeslerini boşa tüketmesinler" başlıklı bir ilan verdi . "Gerçek fırsatlar kriz zamanında doğar" vurgusu yapılan ilanda şu ifadelere yer verildi: "Bakir gelecek vaadeden gözde yerlerden satın alacağınız gayrimenkul ekonomi yeniden rayına oturup, piyasalar durulunca size kat kat fazlasını

YABANCI MÜLK’TE ANTALYA BİRİNCİ

Türkiye'de yabancılara en fazla gayrimenkul satışı yapılan illerden Antalya'ya Almanlar, Muğla'ya  İngilizler rağbet ediyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü verilerine göre, Türkiye'de 73 bin yabancının toplam 38 milyon 419 bin 151 metrekare taşınmazı bulunuyor. Toplam alan açısından bakıldığında yabancıların en fazla gayrimenkul satın aldığı illerin başında 4 milyon 445 bin 258 metrekare ile Muğla geliyor. Onu, 3 milyon 810 bin 118 metrekare ile Antalya, 3 milyon bin  75 metrekare ile Aydın izliyor. Gayrimenkul edinen yabancı sayısı değerlendirildiğinde ise Antalya 26  bin 31 kişi ile başı çekiyor. 

KİRAYI ELDEN ALMA DEVRİ KAPANDI

Kayıt dışı ile etkin mücadele için, kira ve maaş bedellerini bankaya yatırma zorunluluğu geliyor. Maliye'nin üzerinde çalıştığı tebliğe göre 500 YTL'yi aşan konut kiraları, 100 YTL'nin üzerindeki ücret ödemeleri ve tüm işyeri kiraları bankaya yatırılacak.
Maaşta işveren, işyeri kiralarında kiracı, konutta ise ev sahibi sorumlu olacak. Örneğin ayda 500 YTL kira alan birinci sınıf tüccar, kira bedelini elden aldığının tespit edilmesi halinde en az bin 490 yeni lira usulsüzlük cezası ödeyecek. İkinci sınıf tüccar 680, bunların dışında kalanlar da en az 320 YTL cezaya katlanacak.
Kira bedelinin yüksek olması durumunda ceza oranları artacak. Düzenlemenin 2008 yılı içerisinde uygulamaya girmesi bekleniyor. Kiraların büyük bölümünün elden alındığına dikkat çeken Maliye'den üst düzey bir yetkili, "Getirdiğimiz sınırın üzerinde kira ödeyen on binlerce kişi var. Çoğu da ödemesini elden yapıyor. Dolayısıyla kiraların bankaya yatırılması milyonlarca yeni liranın kayıt altına girmesini sağlayacak." dedi.
Vergi Usul Kanunu'na göre ücret ve kiraların bankaya yatırılmasının muhatabı üç sınıfta toplanıyor. Burada tüccarlar, defter tutma açısından ikiye ayrılıyor. Birinci sınıf tüccarlar bilanço esasına göre, ikinci sınıf tüccarlar işletme hesabına göre defter tutuyor. Bu kapsama girmeyenler ise üçüncü sınıf olarak adlandırılıyor.
Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra alım satımını yapanlar birinci sınıf tüccar olarak değerlendiriliyor. Bunların işlemlerinin yıllık alım sınırı 107 bin YTL'nin üstü, yıllık satım sınırı ise 150 bin YTL'nin üstü olarak kabul ediliyor. İşletme hesabı esasına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığı'nca müsade edilen tüccarlar ikinci sınıfa giriyor. Yeni işe başlayanlar ise yıllık iş hacimlerine göre sınıflandırılıncaya kadar ikinci sınıfta gösteriliyor.

 KAMU BANKAYA YATIRIYOR; İŞÇİLER ELDEN ALIYOR
Türkiye'de yaklaşık 13 milyon kiracı bulunuyor. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'na kayıtlı toplam çalışan sayısı ise 15 milyon. Türkiye'de halen SSK'ya kayıtlı yaklaşık 9 milyon kişi bulunuyor. Bunların 5,5 milyonuna primleri asgari ücret üzerinden yatıyor. İşçi, maaşını büyük ölçüde elden alırken, memurların ücretleri ise bankaya yatıyor.

Birçok işveren, düşük prim ödeyebilmek için normalde daha yüksek maaş ödedikleri çalışanını asgari ücret üzerinden gösteriyor. Uygulamanın başlamasının ardından işveren, çalışanın bordrosunda gözüken maaşını bankaya yatırmak durumunda olacak.

VERGİ BORCU OLANA EV YOK

Amme Alacaklarının Tahsili Yasası'nda deşikliğe gidiliyor. Vergi borcu olanlara ev satılmayacak, silah ruhsatının yanı sıra petrol arama, tekel bayii, özel okul, otel, sigorta şirketi kurma izni verilmeyecek. Maliye Bakanlığı, vergi borcu olanları yakın takibe almaya hazırlanıyor.
Sabah gazetesinde yer alan habere göre, Meclis Plan ve Bütçe Alt Komisyonu'nda ele alınan bir yasa tasarısında yapılan düzenleme ile ev almak isteyen vatandaştan tekel bayii açmak isteyen girişimciye kadar çok geniş bir kitle için önemli kısıtlamalar getirildi.Örneğin, vergi borcu olan vatandaşlar birikmiş borcunu ödemeden ev alım satımı yapamayacak.
Vergi borcu olanlar petrol arama izni alamayacak, tekel bayii, özel okul, otel, sigorta şirketi açamayacak. Bu durumda olanlara silah ruhsatı da verilmeyecek. Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'nun Amme Alacaklarının Tahsili Yasa Tasarısı ile ilgili yaptığı çalışma tamamlandı. Tasarıda, amme alacağı ödenmeden yapılamayacak işlemler konusunda Maliye Bakanlığı'na geniş yetki tanındı. Ev satın alınmasından döviz bürosu açmaya kadar çok sayıda işlemde, mükellefin vergi borcu olmadığına ilişkin yazı istenmesi konusunda Maliye Bakanlığı'na yetki verildi. Alt komisyonun tasarıda yaptığı değişiklik şu düzenlemeleri içeriyor:

BORCU OLANA EV VE RUHSAT YOK
Vergilerini vadesinde ödemeyenlerin yapamayacağı resmi işlemlerin kapsamı genişletildi. Buna göre, yapı kullanma izni alımı, bina inşaat harcı ve tapu işlemlerinde vergi borcu bulunmağına ilişkin belge istenecek. Yani ev alan vatandaşlar tapu dairesinde işlem yaptırırken vergi dairesinden aldığı "Borcu yoktur" yazısını götürecek. Herhangi bir vergi borcu bulunan vatandaş, tapu işlemi yapamayacağı için örneğin ev alımı satımı gerçekleştiremeyecek.

SİLAH RUHSATI VE DEFİNE ARAMA
Silah taşıma ve bulundurma ruhsatı da vergi borcu olmayanlara verilecek. Eski eser ve define arama izni, avcılık belgesi alımı, maden arama izni, özel yat kayıtları gibi işlemler sırasında da vergi borcu olmadığına ilişkin yazı istenecek.

PETROL ARAMA VE DÖVİZ BÜROSU
Vergi borcu bulunanlar marka tescili yaptıramayacak, petrol arama izni alamayacak. Burcu olanlara tekel ürünleri, tıbbi ürünleri satma, özel hastane, avukatlık bürosu, özel okul, özel sürücü kursu, turizm tesisi açma izni verilmeyecek. Müteahhitlik karnesi, özel TV ve radyo kurma, banka, sigorta şirketi, döviz büfesi açma sırasında da bu belge istenecek.

KAMU İHALELERİ
Maliye Bakanlığı, Kamu İhale Kanunu kapsamında devletten ihale alanlar, teşviklerden yararlananlar ile kamu kurumlarında yaptırılacak bazı harç ve izin belgesi işlemlerinde de bakanlığa bağlı tahsil dairelerince takip edilen alacak olmadığına dair yazı getirme zorunluluğu getirebilecek. Bakanlığın uygulamasına rağmen işlem yaparken vergi borcu olmadığı yazısını zorunlu tutmayan idarelere 2 bin YTL idari para cezası verilecek.

www.egitimliemlakcilar.org